Cmentarz Komunalny Północny w Warszawie

W ostatnich tygodniach warszawskie cmentarze komunalne znalazły się w centrum uwagi z racji postulatu dekomunizacji Alei Zasłużonych Powązek Wojskowych, wysuniętego przez Porozumienie Organizacji Kombatanckich i Niepodległościowych. Jak widać, nie wszyscy są w stanie pogodzić się z faktem, że każda polska nekropolia o świeckim charakterze jest obarczona piętnem PRL. W stolicy to Miłoszowe "pomieszanie dobrego i złego" nabrało szczególnie drastycznego charakteru, ponieważ komuniści przejęli już istniejący cmentarz mający w założeniu twórców być częściowo miejscem pamięci chwały polskiego oręża (biorąc pod uwagę liczbę grobów poległych w 1920, 1939 i 1944 r., wciąż pozostają nim dla mnie także Stare Powązki). Wizja wielkich porządków wydaje się dość fantastyczna i naiwna, ponieważ ogólnie wiadomo, że Powązki Wojskowe mają już kilka alei i kwater zasłużonych, o czym swego czasu bardzo szeroko pisałem. Oczyszczenie tej najstarszej i najważniejszej nie wymaże pogrzebów dziesiątków aparatczyków w alejach bocznych oraz mniej eksponowanych kwaterach. Czasami zresztą te mniej eksponowane nagle znajdują się w centrum uwagi, np. z racji budowy pomnika smoleńskiego w ich sąsiedztwie.

Ekshumacja kontrowersyjnych postaci na cmentarz, o którym mówi ten wpis, raczej nie wchodzi w grę, ponieważ coraz mocniej brakuje na nim miejsc grzebalnych. W praktyce wchodzi w grę jedynie Cmentarz Komunalny Południowy w Antoninowie pod Piasecznem, gdzie już spoczywa niejeden ubek. Nie wiadomo też, kto miałby zastąpić komunistów w alei. Autorzy apelu pewnie nie wyobrażają tam sobie działaczy KOR. Inicjatorzy sprowadzenia do Polski prochów Ignacego Matuszewskiego i Henryka Floyara-Rajchmana szukają dla nich innego miejsca przy Powązkowskiej? Może przenieść groby wybitnych antykomunistów (Ferdynanda Ossendowskiego, Franciszka Niepokólczyckiego, Józefa Rybickiego, Juliana Filipowicza) z podwarszawskich miast? Można też zapytać dlaczego kombatantów nie gorszy niezgodny z duchem miejsca charakter renowacji kwater poległych w bitwie warszawskiej 1920. Oby zmiany, jeżeli do nich dojdzie, nie utrudniły rodzinom innych zmarłych korzystania z cmentarza.

***

Historia zaprojektowanego przez prof. Longina Majdeckiego (jak na ironię, spoczywa na Służewie) Cmentarza Komunalnego Północnego rozpoczęła się w lutym 1973 r. Wikipedia podaje jako powód jego założenia wyczerpywanie się miejsc grzebalnych na innych warszawskich nekropoliach. Biorąc pod uwagę, że większość nagrobków w stolicy (poza, oczywiście, cmentarzami wyznaniowymi na Powązkach) liczy sobie nie więcej niż 40 lat, a nawet na sędziwym Bródnie można znaleźć jeszcze wolne miejsca (najpewniej w rezultacie zniszczenia starych grobów), śmiem twierdzić, że to tylko część prawdy. Miejsce w hierarchii społecznej osób pochowanych w najstarszych kwaterach cmentarza od rejonu Bielan, w którym się znajduje, nazywanego potocznie Wólką (Węglową), sugeruje, że władze Warszawy traktowały nową inwestycję jako mniej prestiżowe uzupełnienie nomenklaturowo-garnizonowych Powązek Wojskowych. Z tego powodu na północy Warszawy doczesną przystań znalazły dziesiątki funkcjonariuszy MO (do stopnia generała włącznie), SB (najbardziej osławieni to generał Zenon Płatek, pułkownik Józef Czaplicki "Akower" oraz Eugeniusz Chimczak), wywiadu wojskowego, profesorów marksizmu-leninizmu (np. ojciec współautora "Resortowych dzieci"), szeregowych posłów PZPR, kilku mniej znanych I sekretarzy jej komitetów wojewódzkich, przodowników pracy. 

W pierwszych latach istnienia duża odległość od centrum (znana także z szarży 14 pułku Ułanów Jazłowieckich 19 września 1939 okolica do dziś zachowała wiejski i leśny charakter) odstręczała warszawiaków od pogrzebów na Wólce, dlatego służyła ona głównie jako miejsce spoczynku samobójców i osób o nieustalonych personaliach. Z biegiem czasu przybywało jednak inteligenckich pochówków, także zmarłych o "burżuazyjnych" i niepodległościowych rodowodach. W północno-zachodniej części cmentarza powstały kwatery Saperów WP i Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK, we wschodniej - żołnierzy Wehrmachtu poległych na terytorium Polski w II wojnie światowej oraz ofiar katastrof lotniczych na Okęciu w 1980 r. i na Kabatach w 1987 r. Brakuje typowej Alei Zasłużonych - w niektórych nekrologach nazywana jest tak kwatera A-II-1, w której do tej pory spoczęły tylko cztery osoby: sędzia NSA Jerzy Nowak (1937-2013), członek władz Krajowej Izby Gospodarczej Krzysztof Sętowski (1956-2014), komendant ursynowskiego hufca ZHR Robert Chalimoniuk (1971-2014), a ostatnio poeta i redaktor pism literackich Jerzy Górzański (1938-2016).

Przygotowana przeze mnie trasa szlakiem grobów znanych i wybitnych Polaków prowadzi od głównego wejścia na Cmentarz Komunalny Północny poprzez kwatery o nazwach zaczynających się na literę E, poprzez wąską część B powstałą na miejscu dawnego zieleńca i kolumbarium, największą północno-wschodnią część W oraz przyległe do niej rejony T i O, kończy się zaś w zdominowanej przez kwatery wojskowe i urnowe zachodniej części S. Po drodze nie zobaczymy wielu interesujących obiektów rzeźbiarskich, za to trafimy na znacznie więcej zieleni, niż mieści stereotypowy obraz tego miejsca. Niestety, kolejność rzędów w kwaterach jest często przypadkowa, położenie konkretnych grobów warto wiec sprawdzać na oficjalnej mapie. Niektóre biografie wybrałem, aby pokazać stopień skomunizowania cmentarza. Wraz z kolejnymi znaczącymi pogrzebami, wpis będzie aktualizowany.

Krzysztof Mętrak (1945-93) - krytyk filmowy, literacki, poeta, także felietonista "Piłki Nożnej", pochowany z ojcem Czesławem, profesorem SGGW E-III-1 1 13

Andrzej Borecki (1927-2011) - autor scenografii m.in. do Jana Serce, Doliny Issy, Urodzin młodego warszawiaka E-III-6 8 4, pochowany z pisarzem i działaczem ludowym Stanisławem Dyksińskim

Leon Kurowski (1907-98) - rektor UMK w Toruniu 1951-52, prorektor UW 1952-55, wiceminister skarbu 1945-51 E-IV-7 5 8

Hubert Wagner (1941-2002) - kapitan reprezentacji Polski w siatkówce, trener kadry mężczyzn 1971-78, 1983-85 i 1996-98, zdobył z nią mistrzostwo olimpijskie i świata, kobiet 1978-79 E-IV-7 5 10, pochowany z żoną Danutą Kordaczuk (1938-88), medalistką igrzysk olimpijskich i mistrzostw świata w siatkówce

Jan Nagórski (1888-1976) - w czasie służby w armii rosyjskiej pierwszy w historii lotnik polarny (nieudane poszukiwania uczestników wyprawy Siedowa we wrześniu 1914) i wykonawca akrobacji na wodnosamolocie E-IV-8 1 2

Hilary Chełchowski (1908-83) -  wicepremier 1950-52, minister PGR 1951-54, zastępca członka BP KC PPR i PZPR E-V-2 2

Józef Nowak (1925-84) - aktor (As w Hydrozagadce, Grzelak w Matysiakach, Kajetan Talar w Domu, występy w kabaretach Koń i Owca) E-V-2 2 3

Aleksander Ścibor-Rylski (1928-83) - prozaik, scenarzysta film. (Człowiek z marmuru, Człowiek z żelaza, Popioły, serial Lalka) E-V-2 2 11

Irena Szydłowska (1928-83) - wicemistrzyni olimpijska w łucznictwie w 1972 E-VI-3 2 7

Jan Himilsbach (1931-88) - kamieniarz, poeta, prozaik (Monidło), aktor niezawodowy najbardziej znany z Rejsu E-VI-3 10 7 

Grzegorz Lasota (1929-2014) - twórca i prezenter programu "Pegaz", kier. Redakcji Filmowej i Studia Eksperymentalnego TVP E-VII-1 5 5

Adam Bahdaj (1917-85) - pisarz, autor m.in. Podróży za jeden uśmiech, Wakacji z duchami, Do przerwy 0:1 E-VIII-5 1 1
Wacław Kietlicz-Wojnacki (1896-1980) - autor godnej polecenia książki Polskie osiągnięcia naukowe na obczyźnie E-IX-4 10 1/2

Antoni Korzycki (1904-90) - wicepremier 1947-52, sekretarz generalny SL 1945-49, prezes Samopomocy Chłopskiej 1952-56 E-XVII-1 2 19

Włodzimierz Berutowicz (1914-2004) - minister sprawiedliwości 1971-76, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego 1968-71, I prezes Sądu Najwyższego 1976-87 E-XVII-3 5 1

Grzegorz Wójtowicz (1947-2009) - prezes NBP 1991, prz. Rady Nadzorczej Banku Handl. i BGŻ B-VIII-1 1 2
Jan Zaciura (1934-2009) - prezes ZNP 1990-98, poseł SLD 1993-2001 B-VIII-1 2 2
Marian Śliwiński (1932-2009) - profesor Instytutu Reumatologicznego i Kardiologii, minister zdrowia i opieki społ. 1972-80 B-VI-1 8 23

kolumbarium:
Marian Grześczak  (1934-2010) - prezes Stowarzyszenia Pisarzy Polskich 1996-99, współtwórca grupy poetyckiej "Wierzbak" w Poznaniu, konsul na Słowacji B-III-1 1 21
Mariusz Dastych (1941-2010) - dziennikarz, analityk polityczny, agent polskiego wywiadu i CIA B-III-1 1 42
Maria Ciach-Michalak (1933-2009) - oszczepniczka, najlepsza polska lekkoatletka na olimpiadzie w Helsinkach B-III-1 2 13
Jerzy Wunderlich (1930-2009) - prezenter programów TV Eureka i Klinika zdrowego człowieka B-III-1 5 7
Klemens Krzyżagórski (1930-2013) - prezes Stow. Dziennikarzy PRL 1982-87, red. nacz. "Kultury" i "Literatury" B-III-1 5 53
Anna Laszuk (1969-2012) - prowadząca Komentarzy w TOK FM, patronka nagrody tego radia B-III-1 7 35
Danuta Szmit-Zawierucha (1935-2014) - varsavianistka, od 2011 red. nacz. "Skarpy Warszawskiej", w której od ponad roku mam przyjemność publikować B-III-1 11 24

Jerzy Karaszkiewicz (1936-2004) - aktor m.in. Teatru Rozmaitości, Nowego, gawędziarz, współscenarzysta Rejsu W-II-8 3 11
Jacek Korczakowski (1939-2013) - prezes Związku Polskich Autorów i Kompozytorów 2008-12, autor tekstów piosenek i kabaretowych, kierownik literacki Teatru Muz. w Gdyni W-IV-1 9 5
Alojzy Świątek (1908-80) - rektor Wyższej Szkoły Roln. w Olsztynie 1954-58, dyr. Inst. Przem. Mleczarskiego 1960-68 W-IV-3 10 20
Emil Ochyra (1936-80) - wicemistrz olimpijski z Rzymu, mistrz świata w szermierce W-V-1 12 11
Włodzimierz Skalmowski (1899-1980) - dziekan Wydz. Inżynierii Sanitarnej Politechniki Warszawskiej 1950-53, patron ulicy w Wawrze W-VI-2 13 10
Marek Banaszkiewicz (1956-2000) - piłkarz Gwardii Warszawa i Wisły Kraków W-VI-10 7 17
Regina Pisarek (1939-98) - piosenkarka, zwyciężczyni festiwalu w Sopocie w 1963 W-VII-3 12 15
Halina Snopkiewicz (1934-80) - autorka powieści, gł. dla młodzieży (Słoneczniki) W-VII-4 9 8
Adam Kersten (1930-83) - historyk, współautor scenariusza Potopu i konsultant Pana Wołodyjowskiego i Krystyna Kersten (1931-2008) - historyk, działacze opozycji demokratycznej w PRL W-VII-5 12 22
Janusz Tazbir (1927-2016) - historyk kultury i religii, wiceprezes PAN 1999-2003, dyr. Instytutu Historii PAN 1983-90 W-VII-8 4 9
Marian Mazur (1909-83) - kierownik Pracowni Epistemologii w Zakładzie Prakseologii PAN, przewodniczący Rady Naukowej ds. Metrologii, twórca polskiej szkoły cybernetyki W-VII-11 4 3
Grzegorz Komendarek (1965-2014) - kucharz, aktor w serialu Złotopolscy, zginął w wypadku samochodowym W-IX-8 2 4
Henryk Przeździecki (1909-77) - reprezentant Polski w hokeju na lodzie (olimpijczyk) i (jeden raz) piłce nożnej, trener hokeistów "Legii" 1953-57 W-XII-2 8 5
Marian Drozdowski (1898-1980) - senator 1938-39, dyrektor Izby Przem.-Handlowej w Katowicach, kierownik Wydziału Aprowizacji Zarządu Miasta Warszawy w czasie II wojny światowej W-XIII-4 3 10
Andrzej Nowicki (1919-2011) - prezes Stowarzyszenia Ateistów i Wolnomyślicieli, Pol. Tow. Religioznawczego, wielki mistrz Wielkiego Wschodu Polski 1997-2002, attache kulturalny w Rzymie W-XIII-4 9 14
płk Wincenty Wnuk (1897-1987) - d-ca 8 pp Legionów 1938-39, 31 pułku Strzelców Kresowych w 1939, 3 pułku Grenadierów Śląskich w 1940 W-XIII-7 11 19
Zdzisław Lachur (1920-2007) - malarz, grafik, twórca wytwórni filmów rysunkowych w Bielsku-Białej W-XIV-4 9 3
Edward Stachura (1937-79) - poeta, prozaik (Cała jaskrawość, Siekierezada albo zima leśnych ludzi, Fabula rasa), pieśniarz, tłumacz W-XV-2 10 13
Leszek Armatys (1928-79) - historyk filmu, współautor jednej z moich ulubionych książek późnego dzieciństwa Od niewolnicy zmysłów do czarnych diamentów W-XVI-2 7 17 (drugi autor, Wiesław Stradomski, jest pochowany w kwaterze 242 Starych Powązek)
Józef Kostecki (1922-80) - aktor najbardziej znany z roli Księcia Witolda w Krzyżakach W-XVII-1 5 2
Stefania Górska-Zadrozińska (1907-86) - aktorka (m.in. Teatru Syrena), piosenkarka, tancerka (Qui Pro Quo, Cyrulik Warszawski), kompozytorka W-XVII-3 6 10
Bohdan Poręba (1934-2014) - reżyser filmowy i teatralny (Hubal, Gniewko, syn rybaka), dyrektor Teatru Dramatycznego w Gdyni 1986-89 W-XX-1 9 2

Marta Mirska (właściwie Alicja Nowak-Reiniger, 1918-91) - piosenkarka (Pierwszy siwy włos), pochowana z mężem Zbigniewem Reinigerem, perkusistą, prezesem Krajowego Związku Muzyków Rozrywkowych T-XXI-16 5 10
Janusz Kruk (1946-92) - wokalista, gitarzysta i kompozytor piosenek grupy 2+1 T-XXI-13 4 1
Marian Podkowiński (1909-2006) - prezes Stow. Dziennikarzy RP, korespondent PAP z procesu norymberskiego T-XIX-13 2 13
Henryk Szczepański (1933-2015) - reprezentant Polski w piłce nożnej, obrońca ŁKS i Odry Opole, olimpijczyk, trener Gwardii T-XVIII-17 3 7
Edward Skórzewski (1930-91) - reżyser filmowy (Gangsterzy i filantropi, Prawo i pięść), scenarzysta T-XV-15 5 2
Jan Wyka (1902-92) - poeta, prozaik, przedstawiciel Rządu Tymczasowego w Londynie T-IX-11 2 6
gen. bryg. Edmund Pszczółkowski (1904-97) - minister rolnictwa 1954-56, prz. Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publ. 1956, ambasador w Moskwie 1963-64, zastępca dowódcy 2 Armii WP T-IX-10 5 9
Janusz Rołt (1957-90) - perkusista Brygady Kryzys, Armii, Lecha Janerki, także basista O-I-6 1 3
Teresa Tuszyńska (1942-97) - aktorka (Do widzenia, do jutra), modelka O-I-13 4 55
Włodzimierz Michajłow (1905-94) - wiceminister szkolnictwa wyższego i nauki 1959-68, kierownik Instytutu Parazytologii PAN, dr h.c. Akademii Medycznej w Poznaniu O-I-21 5 5

Ewa Wilczur-Garztecka (1920-2007) - krytyk sztuki, współzałożycielka Klubu Krzywego Koła S-IX-3 7 4
Anna Trojanowska-Kaczmarska  (1931-2007) - malarka, teoretyk sztuki, matka Jacka (jego ojciec, malarz Janusz, jest pochowany na Cmentarzu Wolskim) S-IX-2 6 8
gen. dyw. Mirosław Milewski (1928-2008) - minister spraw wewn. 1980-81 S-IX-2 9 17
Władysław Pawelec (1923-2004) - prekursor polskiej fotografii erotycznej, także fotograf reklamowy na rzecz muzyki i filmu S-IX-2 19 22
Władysław Gwiazda (1935-98) - wicepremier 1985-87, minister współpracy gosp. z zagranicą 1987-88, ambasador w Hadze 1989-91 S-VIII-4 8 11
Klementyna Zielniok-Dyś (1933-2007) - siatkarka Spójni i AZS AWF, wicemistrzyni świata w 1952 S-VIII-1 1 16
Danuta Wawiłow (1942-99) - poetka, pisarka dla dzieci S-VII-9 8 10
Jerzy Markuszewski (1930-2007) - twórca Studenckiego Teatru Satyryków, dyrektor Teatru Polskiego Radia, dyrektor przedsiębiorstwa taksówkowego w Zmiennikach S-V-19 5 20
Krzysztof Baszkiewicz (1933-93) - piłkarz Gwardii, reprezentant Polski, w 1955 autor pierwszego gola dla polskiej drużyny w europejskich pucharach S-V-15 11 22
Marcin Kołodyński (1980-2001) - aktor, prezenter telewizyjny (5-10-15, Rower Błażeja, Kolejka-lista przebojów), zginął w wypadku snowboardowym S-V-15 10 3
Robert Kuźnicki (1964-2001) - przedwcześnie zmarły na białaczkę dziennikarz „Piłki Nożnej”, którego bardzo szanowałem za poczucie humoru i erudycję S-V-4 4 3
Ludwik Hass (1918-2008) - historyk masonerii i ruchu robotniczego, więziony w PRL za działalność trockistowską S-V-2 6 5
Michał Szopski (1915-2011) - dyrektor Warszawskiej Opery Objazdowej, solista Teatru Wlk. S-III-10 9 12
Dariusz Hajn "Skandal" (1964-95) - wokalista grupy Dezerter 1981-86 S-II-16 8 8
Stanisław Ładyka (1928-2012) - rektor Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie 1965-69, prorektor SGPiS 1987-90, dr h.c. UG S-II-7 6 14
Czesław Kupisiewicz (1924-2015) - prorektor UW 1969-71, dziekan Wydziału Psychologii i Pedagogiki, dr h.c. Akademii Pedagogiki Specjalnej S-II-3 3 12
Helena Góralska (1947-2004) - posłanka UD/UW, wiceminister pracy i polityki socjalnej 1989-91, finansów 1992-93, pochowana z mężem Jackiem Kochanowiczem, profesorem ekonomii UW S-II-2 8 14
podkom. Andrzej Struj (1968-2010) - policjant zasztyletowany przez chuliganów S-I-18 7 19

Piotr Grudziński (1975-2016) - gitarzysta prog-rockowej grupy Riverside, kompozytor U-V-2 5 13

Powrót z...autoreklamą

Byłem przekonany, że na tym blogu nie pojawi się już żaden artykuł. Zbyt mocno zaangażowałem się w realizację pewnego długoterminowego projektu na Pop Goes to Blog, po przeprowadzce do Warszawy intensyfikacji uległa moja praca zawodowa w "Gazecie Finansowej" i jej przybudówkach. Poza tym w styczniu zagładzie uległ twardy dysk z dokumentacją fotograficzną moich spacerów po cmentarzach. Po cichu wierzę, że gdzieś mi się zawieruszyła płyta z backupem, staram się jednak nie przejmować tą klęską, ponieważ spora część zdjęć była słabej jakości lub obiektywnie niepotrzebna. Wyszukiwanie konkretnych obiektów do sfotografowania to chyba lepsza strategia.

Dlaczego więc piszę? Przede wszystkim dlatego, że spełniło się moje marzenie sprzed bodaj trzech lat. Nawiązałem kontakt z redakcją miesięcznika "Skarpa Warszawska", który wyraził zainteresowanie tekstami o nazwach warszawskich ulic i cmentarzach napisanymi ongiś z myślą o publikacji w "Życiu Warszawy", co okazało się bardzo luźnym pomysłem. Na razie trudno mi powiedzieć, czy po aktualnieniu ukażą się one w "Skarpie", być może trzeba będzie na to trochę poczekać. Trafił już jednak do sprzedaży pierwszy numer z moim tekstem - dotyczącym patronów ulic itp. obiektów Pragi-Południe. Przede mną jeszcze bardziej obszerny temat: nazwy związane z latami 20. XX w. Już niedługo przekonacie, jak poradziłem sobie z niewyraźną cezurą, jaką jest rok 1930. W międzyczasie polecam całość pisma, w którym znajdziecie wszystko, co chcielibyście wiedzieć o historii Warszawy, a wydaje mi się, że nawet trochę więcej!

Nadal liczę na współpracę z serwisem ipowazki.pl. Na razie jesteśmy z jego twórcą Piotrem Maślankiewiczem na etapie poszukiwania środków finansowych na planowane przez nas nowe wirtualne trasy tematyczne. Pomysłów mamy wiele, nie wykluczam, że za jakiś czas przypomnimy w ten sposób także o kawalerach orderów i patronach ulic. O szczegółach będę informował na bieżąco, oby jak najszybciej. Ogromnie cieszy mnie zakończenie rozpoczętego kilka lat temu obchodu Starych Powązek grób po grobie. Postaram się w wolnej chwili podzielić pamiątkami z jego końcówki w galerii profilu bloga.

Za kilka dni pojawi się tu nowy artykuł - podsumowanie zwiedzania cmentarzy przy ul. ul. Lipowej i Unickiej w Lublinie. Pewnie wydaje się on Wam dosyć zaskakujący, jednak po przeprowadzce do Warszawy naprawdę zmieniła mi się geograficzna trajektoria. Mam też nadzieję na realizację starych pomysłów notek o jeszcze nieopisanych cmentarzach Trójmiasta i Alei Zasłużonych Cmentarza Rakowickiego. Nie wykluczam także luźniejszych fotoreportaży o zabytkach, których namiastką na razie jest mój profil na Instagramie. Trudno powiedzieć, jaka przyszłość czeka czasochłonne wpisy z wyliczankami. Wierzę, że zaakceptujecie każdy możliwy rozwój sytuacji :)

Na pewno nie powróci cykl "Historyczne to i owo", ponieważ spora część wyselekcjonowanych na jego potrzeby informacji nie przetrwała pozainternetowej weryfikacji. Jeżeli jednak ktoś odczuwa potrzebę sensacyjnych tematów z wielkiego świata, również jestem na to przygotowany :), ponieważ redaguję dwumiesięcznik (z perspektywą zwiększenia częstotliwości) "Tajna Historia Świata Finansów i Polityki", który publikuje m.in. moje autorskie teksty. Jesteśmy we wszystkich większych salonach prasowych, w razie problemów możliwa jest prenumerata.

Dużo tematów na jeden raz, ale do części na pewno jeszcze wrócę :)

Podsumowanie roku 2013: Odznaczeni najwyższymi orderami państwowymi

Brak czasu nie pozwala mi już na dłuższe komentarze do postów. Zresztą co można powiedzieć o roku tak ubogim w dekoracje orderami wysokich klas (tylko dwa Ordery Orła Białego, obydwa dla cudzoziemców)? Jak zawsze niektórych można było się spodziewać ze względu na polityczną przeszłość prezydenta, innych z racji upływu czasu od przyznania kawalerom poprzednich odznaczeń. Tradycyjnie jednak znalazła się wśród nich pewna liczba osób skądinąd niesłusznie zapomnianych, więc choćby z tego względu warto wymienić wszystkich.

7 stycznia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Teresa Sławomira Torańska (1944-2013) - dziennikarka, pisarka (pośmiertnie)

11 stycznia

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Rafael Fernández-Pita y Gonzalez (ur. 1950) - dyrektor generalny Rady Unii Europejskiej

21 stycznia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
gen. bryg. Krzysztof Aleksander Bondaryk (ur. 1959) - odchodzący szef ABW, b. wicemin. spraw wewn. i adm.

24 stycznia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Wojciech Władysław Gasparski (ur. 1936) - prof. prakseologii, b. prorektor Akademii L. Koźmińskiego, dyr. Centrum Etyki Biznesu
Andrzej Kazimierz Tomczak (ur. 1922) - prof. archiwistyki UMK

25 stycznia

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Tadeusz Eder (ur. 1933) - dyr. lwowskiej opery

Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Wojskowego
mjr Krzysztof Marek Woźniak (1976-2013) - oficer GROM, zginął w Afganistanie (pośmiertnie)

30 stycznia

Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP
Tomas Venclova (ur. 1937) - litewski literat, tłumacz, red. "Zeszytów Literackich", prof. Uniwersytetu Yale

1 lutego

Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP
Hillary Diane Rodham Clinton (ur. 1947) - sekretarz stanu USA, b. senator i pierwsza dama

5 lutego

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Tadeusz Milewski - dyr. Warmińsko-Mazurskiego Okręgu Pol. Zw. Niewidomych

19 lutego

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Krzysztof Jerzy Michalski (1948-2013) prof. filozofii UW, Boston University, rektor Instytutu Nauk o Człowieku w Wiedniu, tłumacz (pośmiertnie)
Danuta Anna Sitarska (ur. 1938) - prof. bibliotekoznawstwa UJ

27 lutego

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
gen. bryg. Aleksander Arkuszyński (ur. 1918) - d-ca oddziału partyzanckiego "Grom"

8 marca

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Allan Mieczysław Starski (ur. 1943) - scenograf filmowy i teatralny, laureat Oscara

14 marca

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Josep Antoni Duran I Lleida (ur. 1952) - prz. Komisji Spraw Zagr. hiszp. Izby Deputowanych, b. wiceprz. międzynarodówki chadeckiej4

27 marca

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Jerzy Wiktor Kwaśniewski - sędzia Sądu Najwyższego

9 kwietnia

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Stanisław Henryk Fijałkowski (ur. 1922) - malarz, drzeworytnik, b. wiceprezes Pol. Komitetu AIAP, prof. PWSSP w Łodzi

10 kwietnia

Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski
Simha Rotem (ur. 1925) - weteran Żydowskiej Organizacji Bojowej

11 kwietnia

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Thierry de Montbrial (ur. 1943) - zał. Franc. Inst. Stosunków Międzynar. (IFRI)

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Michael David Danby (ur. 1955) - australijski deputowany

15 kwietnia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Tomasz Stanisław Dietl (ur. 1950) - profesor Inst. Fizyki PAN, członek PAN i PAU

18 kwietnia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Jacek Rafał Imiela - profesor, konsultant krajowy w dziedzinie chorób wewnętrznych, ordynator Międzyleskiego Szpitala Specjalistycznego
Janusz Marian Majewski (ur. 1931) - reżyser filmowy, honorowy prezes Stow. Filmowców Polskich, dramatopisarz
Andrzej Krzysztof Siezieniewski (ur. 1951) - prezes zarządu Polskiego Radia, b. dyr. Informacyjnej Agencji Radiowej

24 kwietnia

Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP
Czesław Okińczyc (ur. 1955) - prezes Radia "Znad Wilii", b. poseł na litewski Sejm

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Andrzej Henryk Kralczyński (ur. 1943) - b. senator, działacz bielskiej "Solidarności"
Edmund Marek Krasowski (ur. 1955) - b. poseł i dyr. Oddziału IPN w Gdańsku

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Jacques Boisson - monakijski sekretarz stanu
płk Luc Fringant - szambelan księcia Monako
gen. James N. Mattis (ur. 1950) - d-ca amerykańskich sił szybkiego reagowania
Philippe Narmino - prz. Rady Państwa Monako
gen. Walter Natynczyk (ur. 1957) - szef Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej, b. szef sztabu
Björn Erik Savén - prezes IK Investment Partners, mecenas UJ

6 maja

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Ludwig Zimmerer (1924-87) - niemiecki dziennikarz, kolekcjoner sztuki ludowej

11 maja

Order Orła Białego
Ivo Josipović (ur. 1957) - prezydent Chorwacji, prawnik, kompozytor

Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP
Tatjana Josipović - pierwsza dama Chorwacji, profesor prawa

15 maja

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
gen. Mieczysław Kazimierz Cieniuch (ur. 1951) - szef Sztabu Generalnego, b. przedstawiciel WP przy NATO i UE, obecnie ambasador w Ankarze

Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Wojskowego
gen. bryg. Bogdan Józef Tworkowski - z-ca szefa sztabu d-ca wojsk lądowych NATO w Izmirze, b. d-ca 6 Brygady Powietrznodesantowej

21 maja

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Petra Erler - b. czł. gabinetu komisarza UE ds. rozszerzenia

4 czerwca

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Krzysztof Marek Opawski (1950-2013) - prz. rady nadz. PKP, b. min. infrastruktury i prz. Rady Giełdy Papierów Wartościowych

7 czerwca

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Jan Kłygul (ur. 1922) - weteran AK z Łotwy

24 czerwca

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
François Bronislaw Chapeville (Franciszek Chrapkiewicz) (ur. 1924) - profesor biochemii na Sorbonie, odkrywca hirudyny

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Gabriel Marie Joseph Anselme de Broglie (ur. 1931) - historyk, kanclerz Instytutu Francuskiego, czł. Akademii Fr.

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Alain Jean Marie Delcamp (ur. 1946) - sekretarz gen. Senatu Francji

8 lipca

Order Orła Białego
Karolos Papoulias (ur. 1929) - prezydent Grecji, b. minister spraw zagr.

12 lipca

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Otto Lambsdorff (1926-2009) - min. gospodarki i technologii Niemiec, przewodn. FDP

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Andrzej Piotr Grzywacz (ur. 1943) - profesor nauk leśnych, b. prorektor SGGW, wicemin. ochrony środowiska, czł. PAN
Stanisław Leon Luft (ur. 1924) - profesor Instytutu Reumatologicznego
Krzysztof Kazimierz Pawłowski (ur. 1934) - architekt, profesor Politechniki Łódzkiej, b. prezes Polskiego Komitetu ICOMOS

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Klaus-Heinrich Standke (ur. 1935) - b. dyrektor ds. przemysłu w UNESCO i ONZ, działacz Trójkąta Weimarskiego
gen. Harald Sunde (ur. 1954) - dowódca norweskiej armii
Taavi Toom (ur. 1970) - ambasador Estonii w Polsce

1 sierpnia

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Daniel Kazimierz Duda - profesor Akademii Marynarki Woj.

Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Wojskowego
płk Marcin Przemysław Fitas (ur. 1972) - szef Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojsk., obecnie szef Zarządu Prewencji w Komendzie Gł., szkolił afgańską żandarmerię
ppłk Jarosław Andrzej Górowski - d-ca 24 batalionu ułanów i zgrupowania "Alfa" w Afganistanie
płk Maciej Szczepan Siudak - szef w Szefostwie Uzbrojenia, b. d-ca II zmiany PKW Czad

7 sierpnia

Krzyż Komandorski Orderu Krzyża Wojskowego
gen. bryg. Andrzej Władysław Tuz (ur. 1962) - d-ca 12 Brygady Zmechanizowanej i XII zmiany PKW w Afganistanie

14 sierpnia

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
William Warren Bradley (ur. 1943) - b. koszykarz, senator ze stanu New Jersey

27 sierpnia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
płk Konstanty Bronisław Miodowicz (1951-2013) - szef kontrwywiadu, poseł (pośmiertnie)

30 sierpnia

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Teodor Viorel Meleşcanu (ur. 1941) - szef rumuńskiego wywiadu, b. minister spraw zagr. i obrony

12 września

Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski
Sławomir Piotr Mrożek (1930-2013) - dramatopisarz, prozaik, rysownik
ks. abp Alfons Nossol (ur. 1932) - emerytowany biskup opolski, arcybiskup "ad personam"

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Dorota Simonides (ur. 1928) - profesor filologii Uniwerytetu Wrocł. i Opolskiego, b. posłanka i senator

19 września

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Krystian Zimerman (ur. 1956) - pianista, dyrygent, zwycięzca IX Międzynar. Konkursu im. F. Chopina

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Zygmunt Rolat - amerykański biznesmen ur. w Częstochowie, mecenas (Muzeum Historii Żydów Pol.)

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Zygmunt Stanisław Machoy (ur. 1924) - profesor biochemii Akademii Med. w Poznaniu

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Christopher S. Murphy (ur. 1973) - senator i b. kongresmen z Connecticut

1 października

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Hubert Wanyura - profesor stomatologii Akademii Med. w Warszawie

3 października

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Ivan  Del Vechio (ur. 1950) - ambasador Chorwacji w Polsce

10 października

Krzyż Wielki Orderu Zasługi RP
Karel Schwarzenberg (ur. 1937) - b. minister spraw zagr. Czech

17 października

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Hirofumi Nakasone (ur. 1945) - b. min. spraw zagr. Japonii
Yoshiho Umeda (1949-2012) - przedsiębiorca, działacz opozycji demokr.

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Katsuyuki  Kambara - dyr. generalny NSK Europe Ltd.

25 października

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Krystyna Jagoda Mrugalska (ur. 1937) - prezes Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Jan Sechter (ur. 1968) - ambasador Czech w Polsce

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Dariusz Sapiński (ur. 1954) - prezes grupy Mlekovita

31 października

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
ppor./ppłk Stanisław Aronson (ur. 1925) - weteran AK i armii izraelskiej
Samuel Willenberg (ur. 1923) - izraelski zeźbiarz, malarz, uczesnik buntu w KL Treblinka w 1943

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Zeev Baran (ur. 1935) - konsul honorowy RP w Jerozolimie, architekt

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Nguyen Hoang (ur. 1955) - ambasador Wietnamu w Polsce

2 listopada

Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski
Jacek Bocheński (ur. 1926) - pisarz, publicysta, b. prezes polskiego PEN-Clubu

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Adam Zygmunt Massalski (ur. 1942) - przewodn. ZHP, b. rektor Akademii Świętokrzyskiej i senator

8 listopada

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
John David Dingell (ur. 1926) - kongresmen pol. pochodzenia ze stanu Michigan

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Katarzyna Baranek (1885-1943) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Siedliska pod Miechowem)
Łucja Baranek (1908-43) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Siedliska pod Miechowem)
Wincenty Baranek (1899-1943) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Siedliska pod Miechowem)
Halina Bobrowska (ur. 1929) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Kraków)
Janina Chromczak - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Kajetanówka na Lubelszczyźnie)
Zofia Czarkowska - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata"
Krystyna Dańko (ur. 1917) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Otwock)
Teresa Dietrich (ur. 1927) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Kraków)
Zofia Dziadek (ur. 1923) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Włodzimierz Wołyński)
Zofia Janina Gajewska (ur. 1927) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Brwinów)
Wanda Katarzyna Kołomijska (ur. 1932) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Brwinów)
Mieczysław Konieczny (ur. 1925) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Dzierżążnia koło Działoszyc)
Krystyna Kozłowska (ur. 1928) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Warszawa)
Helena Janina Kuśmierz - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Lubelszczyzna)
Alfred Kwarciak (ur. 1932) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Dubno)
Witold Wincenty Lisowski (ur. 1932) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Henryków pod Warszawą)
Stanisław Markowski (ur. 1927) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata"
Zofia Teresa Mielniczek - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata"
Stefan Mikołajczyk (ur. 1929) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata"
Teodozja Nieściur - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata"
Wacław Zbysław Nowiński (ur. 1925) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Warszawa)
Wacława Paczek (ur. 1924) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Warszawa)
Jadwiga Proczek (1886-1942) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Kolonia Dąbrowa pod Łaskarzewem)
Natalia Proczek (1920-42) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Kolonia Dąbrowa pod Łaskarzewem)
Stanisław Proczek (1923-42) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Kolonia Dąbrowa pod Łaskarzewem)
Tomasz Proczek (1874-1942) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Kolonia Dąbrowa pod Łaskarzewem)
Maria Magdalena Sankowska (1924-2014) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Raszyn)
Marianna Sieńska (1914-42) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Kolonia Dąbrowa pod Łaskarzewem)
Teresa Jadwiga Strutyńska-Christov (ur. 1927) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Drohobycz)
Helena Woś (ur. 1919) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata"
Stanisław Wróbel (ur. 1920) - "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Wola Załężna pod Opocznem)
Wanda Karolina Zalewska (ur. 1914) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Warszawa)
Wanda Krystyna Załuska (ur. 1913) - "Sprawiedliwa wśród Narodów Świata" (Warszawa)

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Marcel Kurpershoek (ur. 1949) - ambasador Holandii w Polsce

14 listopada

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Georg Milbradt (ur. 1945) - b. premier Saksonii, pochodzi z okolic Wągrowca

15 listopada

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Roman Jan Duda (ur. 1935) - prof. matematyki, b. rektor Uniwersytetu Wrocł., senator i wicemin. edukacji nar.
Mariusz Hermansdorfer (ur. 1940) - dyr. Muzeum Nar. we Wrocławiu

19 listopada

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Leszek Stanisław Żukowski (ur. 1929) - prof. technologii drewna SGGW, prezes Światowego Związku Żołnierzy AK

25 listopada

Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP
Guido Westerwelle (ur. 1961) - wicekanclerz i min. spraw zagr. Niemiec, prz. FDP

26 listopada

Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP
Conrad Bruch (ur. 1960) - ambasador Luksemburga w Polsce
John Ennis Pepper (ur. ok. 1938) - b. prezes Disneya i Procter & Gamble

28 listopada

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Włodzimierz Jan Blajerski (ur. 1950) - b. poseł, wicemin. spraw wewn. i wiceprezes PCK
Zbigniew Chrzanowski - dyr. Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie

3 grudnia

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Nathalie Gorbanevskaya (1936-2013) - rosyjska poetka, dziennikarka, tłumaczka literatury pol. zam. we Francji (pośmiertnie)
Jerzy Roman Woyke - prof. pszczelnictwa SGGW

Nowi patroni szkół, honorowi obywatele i pomniki w największych miastach Polski - I kwartał 2014

O genezie posta przeczytacie pod adresami: http://kto-to-byl.blogspot.com/2014/05/nowe-nazwy-ulic-w-najwiekszych-miastach.html i http://kto-to-byl.blogspot.com/2014/04/podsumowanie-roku-2013-nowe-nazwy-ulic.html

Białystok: honorowe obywatelstwo - abp Edward Ozorowski
Chorzów: nadanie imienia Przedszkolu Nr 12 - Marii Montessori
Gdynia: honorowe obywatelstwo - Andrzej Kołodziej (działacz "Solidarności")
pomnik ks. prałata Hilarego Jastaka (kapelan "Solidarności", proboszcz parafii NSPJ)
Gniezno: honorowe obywatelstwo - Mieczysław Łopatka (koszykarz olimpijczyk, trener)
Gorzów Wielkopolski: nadanie imienia Przedszkolu Miejskiemu nr 29 - „Kasztanowa Kraina”
Koszalin: nadanie imienia Przedszkolu nr 13 - "Mała Akademia"
Kraków: honorowe obywatelstwo - Ryszard Horowitz (fotografik), Leopold Kozłowski-Kleinman ("ostatni klezmer Galicji")
pomniki mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. ''Łupaszka'', ppłk. Łukasza Cieplińskiego ps. ''Pług'', mjr. Hieronima Dekutowskiego ps. ''Zapora'', sierż. Józefa Franczaka ps. ''Lalek'', gen. Elżbiety Zawackiej ps. ''Zo''(Park Jordana)
Legnica: honorowe obywatelstwo - Wacław Makowski (dyr. szkół średnich, pośmiertnie)
Lublin: pomnik Bohaterom Monte Cassino
Łódź: pomnik Lecha Kaczyńskiego
nadanie imienia Publicznemu Gimnazjum nr 17 - Bohaterów Monte Cassino
Opole: honorowe obywatelstwo - Maryla Rodowicz
Płock: nadanie imienia Stadionowi Miejskiemu - Bernarda Szymańskiego (dyr. Zespołu Szkół Technicznych)
Poznań: pomnik Feliksa Nowowiejskiego
nadanie imienia lodowisku - Witalisa Ludwiczaka (hokeista, profesor prawa)

Przemyśl: pomnik Zesłańcom Sybiru i Ofiarom Katynia

Rybnik: honorowe obywatelstwo - Jacques Beaulieu (organizator współpracy z miastem Mazamet)
Rzeszów: nadanie imienia Szkole Podstawowej Nr 17 - 21 Brygady Strzelców Podhalańskich
Siedlce: pomnik NSZZ Rolników Indywidualnych "Solidarność"
Szczecin: pomnik Rewolucji Węgierskiej 1956
Toruń: nadanie imienia Przedszkolu Miejskiemu Nr 17 - Fryderyka Chopina
Wałbrzych: nadanie imienia Publicznej Szkole Podstawowej Nr 2 - Orła Białego
Warszawa: pomnik płk. Witolda Pileckiego
nadanie imienia Szkole Filialnej w Warszawie przy Szkole Podstawowej nr 273 im. dr A. Landy - Zygmunta Sokołowskiego (nauczyciel, oficer AK)
nadanie nazwy Przedszkolu nr 238 - „Tęczowy Pajacyk”, Przedszkolu nr 74 - „Przy Zielonym Wzgórzu”, Przedszkolu nr 338 - "Sosnowa Stacyjka"
Wrocław: pomnik 700-lecia Kleciny

Nowe nazwy ulic w największych miastach Polski - I kwartał 2014

Niestety z racji braku czasu nie udało się zrealizować ambitnego planu, dlatego poszedłem na kompromis i zebrałem nowe nazwy ulic z polskich miast, które według Wikipedii mają powyżej 60 tysięcy mieszkańców. Widać spory rezonans śmierci Wojciecha Kilara, przybywa także obiektów imienia Tadeusza Mazowieckiego (do maja otrzymały je 3 ulice i 4 ronda), pojawiły się także pierwsze ulice Sławomira Mrożka (poza Kędzierzynem-Koźlem w Namysłowie). Po dłuższej przerwie na listę patronów powrócił Zbigniew Religa (poza skwerem w Częstochowie jest patronem ulic w Lublinie, Zabrzu i Aleksandrowie Łódzkim). Nie ustaje popularność Żołnierzy Wyklętych, Witolda Pileckiego, Wisławy Szymborskiej oraz Lecha i Marii Kaczyńskich. Ciekawe, czy w podsumowaniu II kwartału pojawi się Tadeusz Różewicz, który za życia użyczył swojego nazwiska aż pięciu ulicom!

styczeń

Białystok: Portowa (Dojlidy Górne), Atłasowa (Zawady/Bacieczki)
Jaworzno: Wincentego Drabika (malarz, scenograf), Kowarzyków (inżynier górniczy i fizjolog), Stanisława Lema, Czesława Miłosza, Kazimierza Stoleckiego (dyr. muzeum), Wisławy Szymborskiej, Franciszka Dzióbka (zał. Społecznego Ogniska Muzycznego), Rozwojowa, Jana Kantego Steczkowskiego (minister skarbu), skwer Czesława Kempińskiego (filozof, malarz)
Jelenia Góra: skwery Orląt Lwowskich, Lwowski, Wołyński
Kraków: prof. Bronisława Geremka (Dębniki)
Rzeszów: Wojciecha Kilara (Śródmieście-Południe)
Sosnowiec: Kapturka (Maczki)
Stargard Szczeciński: rondo NSZZ “Solidarność”
Szczecin: plac ks. Henryka Świerkowskiego (proboszcz parafii Chrystusa Króla, Nad Odrą)
Warszawa: Otomańska (Ursynów), rondo kard. Adama Sapiehy (Wilanów), Epokowa, Wiekowa (Wawer)
Wrocław: rondo Wiesława Kielara (operator filmowy, autor "Anus Mundi", Różanka), gen. Augusta Emila Fieldorfa (Stabłowice), Pokrzywowa (Lipa Piotrowska), Meliorancka Południowa, Ostowa Północna, Polanowicka Północna (Widawa), Miętowa Południowa (Lipa Piotrowska), Żwirki i Wigury Zachodnia (Muchobór Wielki)
Zielona Góra: płka Witolda Pileckiego

luty

Bytom: skwer podkom. Tadeusza Bartosika (zginął w katastrofie hali MTK), skwer o. Adama Wiktora (jezuita, działacz opozycji demokr. we Wrocławiu), Wojciecha Kilara
Częstochowa: skwer Zbigniewa Religi
Gdańsk: Zielony Zakątek (Osowa), Edwarda Stachury (Wrzeszcz Górny)
Gdynia: Zielona Laguna (Wielki Kack)
Gniezno: pl. ks. kan. Zbigniewa Kapturczaka (proboszcz parafii bł. Radzyma Gaudentego)
Jaworzno: Jeżynowa zamiast Siennej
Jelenia Góra: Wojciecha Kilara, Sosnowa, Jarzębinowa, bulwar Piotra Łazarkiewicza (d. część Marysieńki Sobieskiej)
Kalisz: Krakowska, Jerzego Rubińskiego (dyrygent, prz. rady miejskiej), Grabowska, Uniejowska
Katowice: Sarnia (Podlesie), skwer prof. Wilibalda Winklera (rektor Politechniki Śl., wojewoda, Ligota)
Konin: Kwarcowa, Ukraińska, ronda Lecha i Marii Kaczyńskich, Tadeusza Mazowieckiego, Janiny Wenedy (pisarka)
Koszalin: Józefa Chrząszczyńskiego (oficer NOW, prezes oddziału PTTK, os. Śniadeckich), rondo Larysy Ewy Krause (judoczka, os. Śniadeckich), skwer Pionierów Koszalina (os. Tysiąclecia)
Kraków: rondo Żołnierzy Wyklętych (Krowodrza)
Lublin: rondo Wojciecha Kilara, ronda Tadeusza Karszo-Siedlewskiego (przemysłowiec, senator) i Braci Rylskich (zał. fabryki eternitu)
Łódź: skwer Lecha Kaczyńskiego
Nowy Sącz: bulwar Zbigniewa i Zofii Rysiów (kurier AK, prawnik i aktorka)
Ostrowiec Świętokrzyski: Leśny Zakątek, Strzelecka
Poznań: Pastewna (Kobylepole)
Rybnik: rondo Wawok
Rzeszów: ks. Józefa Stafieja (proboszcz parafii św. Józefa, Staromieście)
Siemianowice Śląskie: Malinowa, Jodłowa
Słupsk: Cyprysowa, Stanisława Szpilewskiego (historyk sztuki)
Szczecin: Bliska (Nad Odrą), Atlantycka (Pogodno), Czekoladowa (Dąbie)
Tarnowskie Góry: Na Wzgórzu (Stare Tarnowice)
Toruń: Na Uboczu (Grębocin Nad Strugą)
Warszawa: Zatrzebie (Wawer, d. Generała Waltera), Morawska (Wawer), aleja Bolesława Chomicza (współtwórca polskiej straży pożarnej, Bielany)
Żory: Konwaliowa, Jeżynowa, Grzybowa, Tymiankowa

marzec

Białystok: skwer Lecha i Marii Kaczyńskich (Piaski/Śródmieście)
Bytom: skwer Leopolda Kobierskiego (nauczyciel biologii), ks. Pawła Krafczyka (proboszcz parafii św. Rodziny)
Dąbrowa Górnicza: rondo Żołnierzy Wyklętych
Elbląg: rondo Żołnierzy Niezłomnych "Wyklętych"
Gorzów Wielkopolski: Żeglarska
Grudziądz: Błonia Nadwiślańskie (d. część Nabrzeża gen. Gustawa Orlicz-Dreszera)
Kalisz: Platanowa
Katowice: Nowy Czekaj (Dąbrówka Mała), plac Przyjaciół z Miszkolca (Śródmieście-Załęże, zamiast skweru), prof. Waleriana Pańki (prezes NIK, Bogucice-Zawodzie)
Kędzierzyn-Koźle: Sławomira Mrożka, Wisławy Szymborskiej (Kłodnica), Skośna (Cisowa)
Koszalin: plac Teatralny, gen. Józefa Hallera (Rokosowo)
Kraków: Galicyjska (Nowa Huta), Mariana Mięsowicza (fizyk, Krowodrza), ks. Jana Hyca (proboszcz parafii Miłosierdzia Bożego, Nowa Huta), skwer Jacka Woźniakowskiego (prezydent, historyk sztuki, Śródmieście)
Legnica: plac Ofiar Niemieckich Hitlerowskich Obozów Koncentracyjnych (Kartuzy), Radiotelegrafistów, Łącznościowców (Bielany), plac Sybiraków (Kartuzy), Zesłańców Sybiru (Wrocławskie Przedmieście)
Lublin: Ofiar Katynia, Józefa Franczaka (d. część Drogi Męczenników Majdanka)
Opole: rondo Miasta Partnerskiego Grasse
Łomża: rtm. Witolda Pileckiego
Ostrów Wielkopolski: rondo Ofiar Katastrofy Smoleńskiej
Płock: rondo por. Stefana Bronarskiego "Liścia" (komendant okręgu NZW Mazowsze Zachodnie)
Szczecin: Włoska (Nad Odrą)
Suwałki: plac Marii Konopnickiej, d. park
Warszawa: park Romana Kozłowskiego (paleontolog, Ursynów), ronda płk. Józefa Kleibera (d-ca 2 Dywizjonu Pomiarów Artylerii), Emanuela Bułhaka (zał. Wesołej, mecenas, literat), Mansweta Śmigielskiego (komendant Chorągwi Mazowieckiej Szarych Szeregów), ks. Stanisława Witkowskiego (proboszcz parafii NSPJ), Macierowe Bagno, Pohulanka, Miłosna, Józefa Maroszka (konstruktor broni), Starej Cegielni (Wesoła), skwer Franciszka Pieniaka (kierownik szkoły w Powsinie, Wilanów), Marcelego Jeżowskiego (inżynier mierniczy, Białołęka), rondo Czterdziestolatka (Śródmieście/Ochota), aleja Beaty Obertyńskiej, Józefa Czapskiego, Stanisława Balińskiego (literat, dyplomata), Mieczysława Grydzewskiego (zał. Wiadomości Literackich i Skamandra), Gustawa Herlinga-Grudzińskiego (Śródmieście)
Wrocław: zniesiono plac Jakuba Szeli (Południe), skwer i ulica ks. Jana Schneidera (sługa Boży, zał. Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej - marianek, Południe), Anyżowa (Lipa Piotrowska), Hugona Kowarzyka (fizjopatolog, Poświętne)
Zielona Góra: rondo ppłka pil. Edwarda Jaworskiego

Podsumowanie roku 2013: Nowi patroni szkół, honorowi obywatele i pomniki w 43 największych miastach Polski

grób gen. Pawła Chrzanowskiego na Starych Powązkach

Więcej o okolicznościach powstania tego tekstu możecie przeczytać w tym poście. Podobnie jak w poprzednich kryzysowych latach samorządy największych polskich miast nie rozpieszczały nas nowymi nadaniami patronów (pod wpływem niżu demograficznego szkoły częściej likwidowano) i pomnikami. Zwraca uwagę drugie w historii przedszkole imienia żyjącej pisarki Danuty Gellner. Co najmniej dwa przedszkola swojego imienia ma też na Śląsku...Majka Jeżowska. Jeżeli chodzi o honorowe obywatelstwa - "królem polowania" był Jerzy Buzek, chociaż być może na perspektywie zaciążyła duża "śląskość" analizy. Mam nadzieję, że już niedługo na blogu pojawi się więcej ciekawostek tego typu!

Warszawa:
honorowe obywatelstwo: prof. Maria Janion, Zbigniew Romaszewski, Irena Santor
pomnik: Ofiar zbrodni OUN-UPA, dokonanych na ziemiach południowo-wschodnich Rzeczpospolitej w latach 1943-1947
nadanie imienia: Gimnazjum Specjalnemu nr 161 i Szkole Podstawowej Specjalnej nr 327 - dr Anny Lechowicz (pedagog specjalny), Gimnazjum nr 164 z Oddziałami Integracyjnymi i Oddziałami Dwujęzycznymi - Polskich Olimpijczyków, Technikum Elektronicznemu nr 3 - Żołnierzy Armii Krajowej „Żywiciel”, Szkole Podstawowej Specjalnej nr 243, Gimnazjum Specjalnemu nr 146 i Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy nr 5 - Eunice Kennedy Shriver (twórczyni olimpiad specjalnych), Gimnazjum nr 44 - gen. Pawła Chrzanowskiego (twórca obecnego XVIII LO), Technikum nr 11 - Piotra Wysockiego (przywódca sprzysiężenia podchorążych)>
nadanie nazwy: Przedszkolu nr 223 - "Skarby Powsina", Przedszkolu nr 123 - „Ocean Marzeń”, Przedszkolu nr 115 - „Przedszkole Pod Klonem”

Kraków:
honorowe obywatelstwo: prof.Władysław Stróżewski (filozof), prof.Stanisław Juchnowicz (architekt, urbanista)
pomniki: niedźwiedzia Wojtka, bpa Albina Małysiaka (obydwa: park Jordana)
Szkole Podstawowej Specjalnej nr 108 - Aliny Fedorowicz (żołnierz AK, pedagog), Samorządowemu Przedszkolu nr 21 - Józefa Dietla, Samorządowemu Przedszkolu nr 12 - "Zaczarowana Dorożka"

Łódź
honorowe obywatelstwo: Jan Krysiński (mechanik, b, rektor Politechniki), Stanisław Liszewski (geograf, b, rektor Uniwersytetu), Dariusz Stachura (śpiewak tenor), Michał Urbaniak
pomnik Legionów
nadanie imienia: Publicznemu Gimnazjum nr 15 - Aleksego Rżewskiego (prezydent i starosta), Publicznemu Gimnazjum nr 44 - Wisławy Szymborskiej

Wrocław
honorowe obywatelstwo: Bogdan Zdrojewski

Poznań:
honorowe obywatelstwo: Izabella Cywińska
pomniki: Wypędzonych Wielkopolan, Józefa Strusia (lekarz, burmistrz)
nadanie imienia: Przedszkolu nr 24 - "Bajkonutki", Przedszkolu nr 163 - "Baśniowy Zamek", XX Liceum Ogólnokształcącemu - Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego
nadanie imienia: Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy Nr 2, Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej Nr 20 - bł. Matki Teresy z Kalkuty, Bursie Gdańskiej - Ireny Sendlerowej

Szczecin:
honorowe obywatelstwo: Krystyna Łyczywek (fotograf)

Bydgoszcz:
honorowe obywatelstwo: Felicja Gwincińska(prz. Rady Miasta), Piotr Paleczny(pianista)
nadanie imienia: Przedszkolu nr 68 - Wesołe Smyki, Gimnazjum nr 23 - Szarych Szeregów, Gimnazjum nr 25 - Aleksandra Fredry, Szkole Podstawowej nr 27 (za Władysława Spasowskiego) i Gimnazjum nr 1 Sportowemu - Zdzisława Krzyszkowiaka

Lublin:
nadanie imienia:Szkole Podstawowej nr 34 - Kornela Makuszyńskiego, Gimnazjum nr 3 - prof. Mieczysława A. Krąpca OP

Katowice:
honorowe obywatelstwo: bp Tadeusz Szurman(ordynariusz ewangelicko-augsburski)
pomnik Prymasa Augusta Hlonda, Henryka Sławika i Józefa Antalla
nadanie imienia: Technikum Nr 8 - Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku, XIV Liceum Ogólnokształcącemu - mjr. Henryka Sucharskiego, Miejskiemu Przedszkolu Nr 90 - Wróbelka Elemelka

Białystok:
pomnik ofiar zbrodni komunistycznych 1944-47

Gdynia:
nadanie imienia: Zespołowi Szkół Ekologicznych, Technikum Chemicznemu i Technikum Mechanicznemu nr 2 - prof. Stefana Kozłowskiego (ekolog, geolog, min. środowiska), Przedszkolu nr 48 - "Morska Przygoda", Gimnazjum nr 19 - Franciszki Cegielskiej 

grób Stefana Kozłowskiego (i premiera w l. 1934-35 Leona Kozłowskiego) na Starych Powązkach

Częstochowa:
nadanie imienia: Gimnazjum nr 17 - Huberta Wagnera, Gimnazjum nr 22 - Marii Skłodowskiej - Curie, Szkole Podstawowej nr 36 - Polskich Olimpijczyków

Radom:
nadanie imienia: Zespołowi Szkół Samochodowych - rtm. Witolda Pileckiego

Sosnowiec:
pomnik Polskiego żołnierza z czasów I Wojny Światowej
nadanie imienia: Szkole Podstawowej nr 39 - Kornela Makuszyńskiego za gen. Zygmunta Berlinga

Toruń:
honorowe obywatelstwo: prof. Antoni Stawikowski (astronom, działacz opozycji demokr.)
pomnik Żołnierzy Wyklętych
nadanie imienia: Przedszkolu Miejskiemu Nr 9 - Doroty Gellner (pisarka dla dzieci)

Kielce:
nadanie imienia: Gimnazjum nr 13 - mjr Henryka Dobrzańskiego

Gliwice:
nadanie imienia: Szkole Podstawowej nr 36 - Johna Baildona (twórca nowoczesnego hutnictwa żelaza)

Zabrze:
honorowe obywatelstwo: Jerzy Buzek
nadanie imienia: Gimnazjum nr 20 - Polskich Himalaistów

Bytom:
honorowe obywatelstwo: Johannes Gayda (ur. w Bytomiu filantrop z Recklinghausen)

Rzeszów:
brak

Olsztyn:
honorowe obywatelstwo: prof. Bohdan Głuszczak (twórca Olsztyńskiej Pantomimy Głuchych), prof. Stanisław Oszczak (geodeta)
nadanie imienia: Przedszkolu Miejskiemu Nr 40 - "Żaczek"

Bielsko-Biała:
nadanie imienia: Gimnazjum nr 5 - Cypriana Kamila Norwida, Szkole Podstawowej nr 18 - Cypriana Kamila Norwida za Lucjana Szenwalda

Ruda Śląska:
honorowe obywatelstwo: ks. dr Krzysztof Bąk (dyr. katowickiej Caritas)
nadanie imienia: Szkole Podstawowej nr 14 - Kawalerów Orderu Uśmiechu; Przedszkolu nr 40 - Marii Kownackiej, Przedszkolu nr 4 - Misia Uszatka

Rybnik:
honorowe obywatelstwo: dr Józef Musioł (sędzia Sądu Najwyższego, b. radny)

Tychy
brak

Dąbrowa Górnicza:
brak

Płock:
nadanie imienia: Gimnazjum nr 13 z Oddziałami Dwujęzycznymi - gen. Józefa Hallera

Elbląg:
brak

Opole:
brak

Gorzów Wielkopolski:
brak

Wałbrzych:
brak

Zielona Góra:
nadanie imienia: Miejskiemu Przedszkolu nr 20 - "Przedszkole pod Topolą”, Miejskiemu Przedszkolu nr 37 - "Pozytywka"

Włocławek:
brak

Chorzów:
nadanie imienia: V Liceum Ogólnokształcącemu i Technikum Mechaniczno - Elektrycznemu - Nikoli Tesli

Koszalin:
pomnik mieszkańców Lubiatowa (d. cmentarz)
nadanie imienia: Szkole Podstawowej Nr 13 - Jana Brzechwy

Kalisz:
honorowe obywatelstwo:  Kazimierz Kościelny (pośmiertnie, wicemarszałek województwa wielkopolskiego)
nadanie imienia: Specjalnemu Ośrodkowi Szkolno – Wychowawczemu Nr 2 - Plutonu Głuchoniemych AK; Szkole Podstawowej Nr 23 - Eligiusza Kor-Walczaka (pisarz, poeta); Publicznemu Przedszkolu Nr 19 z Oddziałami Integracyjnymi - "Razem"

Legnica:
honorowe obywatelstwo - Czesław Kozak (wiceprezydent, prz. rady miejskiej - pośmiertnie)

Grudziądz:
brak

Jaworzno:
Młodzieżowemu Domowi Kultury - Jaworzniaków, Gimnazjum Nr 9 - Janusza Korczaka

Słupsk:
nadanie imienia: Ośrodkowi Sportowo-Rekreacyjnemu przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym im. UNICEF - Tadeusza Gwiżdża (trener, nauczyciel)

Jastrzębie-Zdrój:
honorowe obywatelstwo: prof. Jerzy Buzek, śp. prof. Lech Kaczyński

Podsumowanie roku 2013: nowe nazwy ulic w 43 największych miastach Polski

Tego posta miało już nie być, bo i brakowało czasu, i irytowały pokonane już problemy z blogowym skryptem. Kiedy milkłem, miałem jednak tak wiele pomysłów na posty, że bez względu na wszystko postanowiłem zrealizować chociaż część. Zaczynam od obiecanego standardowego podsumowania na wzór poprzednich lat. Plan na ten rok jest jeszcze bardziej szalony - zarchiwizować wszystkie nowe nazwy ulic, pomniki, honorowych obywateli i patronów jednostek podległych samorządom w całej Polsce! Czy posty poświęcone poszczególnym miesiącom i kwartałom pozostaną na wieki w budowie - pokaże czas. Mam nadzieję, że w ten sposób powstanie naprawdę interesujący nietypowy słownik biograficzny.

W branych przeze mnie pod uwagę w tym roku miastach rok 2013 (i początek 2014) upłynęły pod znakiem honorowania Żołnierzy Wyklętych jako zbiorowości oraz ich poszczególnych przedstawicieli. Pojawiły się także kolejne skwery, ronda itp. imienia Marii i Lecha Kaczyńskich, a także Wisławy Szymborskiej, chociaż niektóre miasta dopiero zabierały się za honorowanie Czesława Miłosza i Zbigniewa Herberta. Pod wpływem popularności serialu telewizyjnego, w uchwałach zaczęła się pojawiać się Anna German, a pod koniec roku - Tadeusz Mazowiecki i Wojciech Kilar. Zwraca uwagę osiedle ludzi muzyki w Słupsku. Tradycyjnie nie zabrakło także nowych interesujących patronów lokalnych, np. przemysłowców lubelskich, a także wielu innych samorządowców, społeczników itp.

Warszawa:
- ronda Jana Himilsbacha, Zdzisława Maklakiewicza, Jonasza Kofty (Śródmieście i Wola)
- aleje Mariana Brandysa, Andrzeja Bobkowskiego (autor "Szkiców piórkiem", Śródmieście)
- Kwiatowa Polana (Wawer)
- pasaż Leopolda Tyrmanda (Śródmieście)
- Władysława Sebyły (poeta z grupy Kwadryga, Bielany, w tym część Antoniego Bohdziewicza)
- Przestronna, Bogata (Wilanów)
- aleja Ireny Sendlerowej (Śródmieście)
- rondo Polskich Kryptologów Enigmy (Ursynów)
- rondo Ronalda Reagana (Włochy)
- rondo Małej Brzozy (Białołęka)
- Przyjacielska (Wawer)
- Marii Eleonory (Wilanów)
- Stefana Cendrowskiego (przedwojenny wójt, Wilanów)
- skwer Ormiański (Mokotów)
- Satynowa (Wilanów)
- rondo Radia Wolna Europa (Bemowo)
- Anny German (Żoliborz, d. część Burakowskiej)
- skwer Grzegorza Ciechowskiego (Targówek)
- Pancerna, Jagodna (Rembertów)
- rondo Jerzego Kondrackiego (geograf, Białołęka)
- Wiedeńska (Wilanów)
- płk. Kazimierza Leskiego (oficer wywiadu AK, wynalazca, Bemowo)
- Dróżka (Białołęka, d. część Strumykowej)
- Parysowska (Wola)
- Marcepanowa (Wilanów)
- Bazyliowa (Wilanów)
- rondo płk. Łukasza Cieplińskiego (prezes ZG Wolność i Niezawisłość, Białołęka)

Kraków:
- bpa Albina Małysiaka (Dębniki)
- plac Czesława Marchewczyka (hokeista, piłkarz ręczny, Grzegórzki)
- Bohdana Arcta (pilot myśliwski, pisarz, Mistrzejowice), Bolesława Orlińskiego, osiedle Avia (Czyżyny), skwer Konika Zwierzynieckiego (Zwierzyniec)
- Totus Tuus, św. Brata Alberta (Łagiewniki-Borek Fałęcki)
- prof. Michała Życzkowskiego (profesor mechaniki, Czyżyny)
- skwer 800-lecia Bieżanowa (Bieżanów-Prokocim)
- aleja Adolfa Hyły (malarz, autor obrazu Jezusa Miłosiernego, Łagiewniki-Borek Fałęcki)

Łódź:
- Kiwi
- Wichrowe Wzgórza, Żonkilowa, Słoneczne Zacisze
- Generalska, Marszałkowska
- Kasprowy Wierch
- Perkalowa, Adama Hanuszkiewicza
- Podwodna
- Przyjazna
- Władysława Hermana, Golfowa

Wrocław:
- Jana Kaczmarka (satyryk, Borek), Franza Petera Schuberta (Jagodno), Szarugi (Krzyki), Kryształowa (Ołtaszyn), Bierzycka (Polanowice), Rafała Wojaczka (Sołtysowice)
- rondo Jerzego Woźniaka (płk, kier. Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Grabiszyn)
- bulwar Marii i Lecha Kaczyńskich (Stare Miasto)
- skwer Anny Walentynowicz (Plac Grunwaldzki)
- Porajowska, Ruczajowa (Maślice), Figowa (Stabłowice), Basi Wołodyjowskiej (Żerniki)
- Ernesta Malinowskiego (inżynier drogowy i kolejowy), Trakcyjna (Brochów), Prężycka, Błońska, Uraska (Leśnica)
- rondo Obrońców Grodna (Widawa)
- rondo św. Ojca Pio (Partynice)
- park gen. Mariana Langiewicza (dyktator powstania styczniowego)
- Johanna Straussa (Jagodno), Uciechowska (Stabłowice)
- Kazimiery Iłłakowiczówny (Wojszyce), Baskijska (Muchobór Mały), Ciechanowska, Nałęczowska, Radzyńska, Tykocińska, Łomżyńska (Maślice), Gruzińska (Brochów), Dłużycka, Grębocicka (Marszowice), Lukrecjowa (Widawa)
- rondo Lotników Polskich (Psie Pole)
- rondo Anny German (Plac Grunwaldzki)
- Bazyliowa (Lipa Piotrowska)
- Aleksandra hr. Fredry (Stare Miasto)

Poznań:
- Zygmunta Żuraszka (instruktor harcerski, Krzyżowniki)
- Burzowa, Gradowa (Morasko)
- Arnikowa (Radojewo)
- Żołnierzy Wyklętych (Strzeszyn, Golęcin)
- Maltańska (Rataje, Komandoria)
- Popularna (Spławie)
- zniesiono: Duszna, Doleńska, Powojowa, Smoleńska, Witebska, Pskowska, Wielkołucka, Brasławska, Selizarowska, Postawska, Toropiecka i Uświacka
- skwer Janusza Ziółkowskiego (socjolog, szef Kancelarii Prezydenta, Łazarz)
- Żurawicka (Krzesiny)
- Smoleńska (Piątkowo)
- ks. Zdzisława Bernata (dyrygent chóru katedralnego, Śródka, Główna)
- Polarna (Morasko)

Gdańsk:
- Połczyńska (Jasień)
- płk. Jana Pałubickiego (dowódca okręgu AK, Jasień)
- Mariana Hemara (Wrzeszcz Górny)
- aleja Żołnierzy Wyklętych (Wrzeszcz Dolny i Górny)
- Cietrzewia, Głuszca (Piecki-Migowo)

grób Kazimiery Iłłakowiczówny na Starych Powązkach

Szczecin:
- Aksamitna, Palmowa, Promykowa (Dąbie)
- Cyfrowa (Śródmieście)
- Elżbietańska (Dąbie)
- Anny Marii, Joanny, Różany Zakątek (Pogodno)
- prof. Ludwika Janiszewskiego (twórca socjologii morskiej, d. część Cukrowej, Pogodno)
- Śródziemnomorska (Pogodno), Leonida Teligi (Dąbie)
- skwer Guido Recka (malarz, Śródmieście)
- Jurajska (Nad Odrą)
- Skipperów (Dąbie)
- prof. Jana Królewskiego (ortopeda, Nad Odrą)
- Regatowa (Dąbie)
- Janiny Smoleńskiej (nauczycielka, sanitariuszka AK, Pogodno)
- Borowikowa (Dąbie)
- Tadeusza Piotrowskiego (himalaista), Koziego Wierchu (Pogodno)
- Franciszka Jarzyńskiego (automobilista, Pogodno)
- skwer Zdrowia (Pogodno)
- mjra Władysława Raginisa (dowódca obrony Wizny, Śródmieście)
- Gwiazdy Polarnej (Pogodno)
- Czajki (Pogodno)
- Flaminga (Nad Odrą)
- Tadeusza Mazowieckiego (Śródmieście)
- skwer Prezydenta Lecha Kaczyńskiego (Śródmieście)

Bydgoszcz:
- rondo Józefa Szugyi Trajtlera (urzędnik kolejowy)
- Eugeniusza Smolińskiego (dyrektor wytwórni prochu, ofiara stalinizmu), Alfreda Nobla
- most Uniwersytecki

Lublin:
- Frezerów, Projektowa, Konstruktorów, Narzędziowa, Blacharska, Resorowa, Ślusarska
- skwer Ofiar Wołynia
- rondo pilota Eugeniusza Kasprzaka (pilot bombowy)
- prof. Włodzimierza Fijałkowskiego (ginekolog-położnik)
- rondo Przemysłowców Lubelskich, Braci Krausse, Erazma Plewińskiego, Wilhelma Hessa, Ludwika Spiessa (farmaceuta)

Katowice:
- skwer 2 Pułku Pszczyńskiego (Kostuchna)
- skwer Jacka Kaczmarskiego (Brynów/os. Zgrzebnioka)
- plac Podwyższenia Krzyża (os. Tysiąclecia)
- rondo Policji Województwa Śląskiego (Bogucice-Zawodzie)
- skwer Koszycki (Bogucice)
- skwer Romualda Mielczarskiego (działacz spółdzielczy, os. Tysiąclecia)
- Stanisława Wyspiańskiego (Zawodzie)
- plac prof. Kornela Gibińskiego (internista, Ligota)
- Chodnikowa, Ścianowa (Załęże)
- zniesiono M. Luriego, Składowa, Komunalna, Radlińska, Rudnicka, Tęczowa, Kolorowa, Olchowa
- Ostrawska (Ligota)
- gen. Władysława Andersa (Roździeń)
- rondo Ofiar Miednoje (Bogucice-Zawodzie)
- Tadeusza Dobrowolskiego (historyk sztuki, Bogucice-Zawodzie)
- pasaż Europejski (Bogucice-Zawodzie)
- Park w Dąbrówce (Dąbrówka Mała)
- skwer Zofii Klimondy (działaczka antykomunistyczna, Bogucice-Zawodzie)
- Wąska (Dąb)
- skwer Odrodzenia Państwa Polskiego (Ligota)
- Relaksowa (Załęże)
- rondo prof. Jana Obrąpalskiego (elektroenergetyk, Piotrowice)
- skwer Nad Ślepiotką (Ligota)

Białystok:
- św. Kingi (Nowe Miasto)
- 42 Pułku Piechoty (Wygoda)
- Rzędziana, Arktyczna, Polarna (Zawady)
- Żaglowa (Dojlidy Górne/Zagórki)
- inż. Mieczysława Królika (naczelnik wydziału gospodarki komunalnej, Jaroszówka/Bagnówka)
- Teresy Torańskiej (Wygoda/Bagnówka)
- Żurawia (Dojlidy)
- Świętokrzyska (Antoniuk i Dziesięciny I)
- Tadeusza Mazowieckiego, Stefana Kisielewskiego (Centrum/Śródmieście)
- gen. Stanisława Sosabowskiego (Jaroszówka i Wygoda/Wygoda i Pieczurki), gen. Nikodema Sulika (Wygoda/Pieczurki)
- rondo gen. abpa Mirona Chodakowskiego (prawosławny ordynariusz polowy, Jaroszówka i Wygoda/Wygoda)
- Mikołaja Hajduka (literat w języku białoruskim, Nowe Miasto/Ścianka)
- Laurowa (Dojlidy Górne/Halickie)
- Nagietkowa (Dojlidy Górne)

Gdynia:
- Czesława Niemena (d. Promenada Ireny Kwiatkowskiej)
- skwer Ireny Kwiatkowskiej
- węzeł Żołnierzy Wyklętych
- węzeł Antoniego Jasińskiego (wójt Chyloni, Cisowa)
- Lecha Bądkowskiego (pisarz, działacz kaszubski)

Częstochowa:
- Wielkopolska

Radom:
- park Ustronie
- Przemysłowa, Biznesowa
- Zakopiańska
- ks. Szymona Chodowicza (proboszcz parafii św. Piotra, d. część Terenowej)
- Sadków

Sosnowiec:
- plac św. Rafała Józefa Kalinowskiego

Toruń:
- rondo Elany
- Golubska (Rudak)
- mjr. Wacława Kryńskiego (oficer ułanów, Stawki)
- rondo Polaków Poszkodowanych przez Rzeszę Niemiecką
- aleja Bogusława Magiery (nauczyciel, filmowiec amator, Bydgoskie Przedmieście)
- most gen. Elżbiety Zawackiej
- estakada mgr. inż. Marka Sudaka (projektant mostów)

Kielce:
- Sieje, d. Sieje Dąbrowa, Stare Sieje, d. Sieje
- Permska
- Dereniowa włączona do Jałowcowej
- Konstantego Miodowicza
- skwer Edmunda Niziurskiego

Gliwice:
- Puławska (Kozłówka)
- rondo Prezydenta Lecha Kaczyńskiego
- Chabrowa, Gryczana (Bojków Wschód)
- Pistacjowa (Bojków, d. część Parkowej)
- Wandy Rutkiewicz (Żerniki)
- Bielika (Wójtowe Pola)
- Słowików, Kolibrów (Wójtowe Pola)

Zabrze:
- Borowikowa
- rondo Prezydenta Lecha Kaczyńskiego

Bytom:
- skwer Bł. Matki Teresy z Kalkuty
- Bożeny Odlanickiej-Poczobutt (laryngolog, społecznik)
- Srebrna, Łabędzia, Golfowa, Kamienna

Rzeszów:
- zniesiono Augustyna Kordeckiego
- Anny German (os. Kotuli)
- św. Kingi (Wilkowyja)
- Promykowa (Biała II)
- rondo abpa Ignacego Tokarczuka (Śródmieście Północ)

Olsztyn:
- Brylantowa (os. Generałów)
- Marka Kotańskiego (os. Nad Jeziorem Długim)
- 15 Dywizji (os. Wojska Polskiego i Nad Jeziorem Długim)
- Dragonów (os. Wojska Polskiego)

Bielsko-Biała:
brak

Ruda Śląska:
- rondo Marii i Lecha Kaczyńskich
- Borówkowa (Kochłowice)
- Stanisława Nabzdyka (kierownik szkoły, Bielszowice)
- Jeżynowa (Kochłowice)
- Poziomkowa (Kochłowice)

Rybnik:
- Józefa Cyrana (wiceprezydent, Zamysłów)

Tychy:
- Wisławy Szymborskiej, św. Elżbiety
- aleja Dębów Pamięci

Dąbrowa Górnicza:
- Franciszkańska
- Migdałowa
- Magnoliowa, Zielona Dolina

Płock:
- Franciszka Dorobka (dyr. Woj. Domu Kultury), Themersonów (artyści awangardowi, Stefan - twórca poezji semantycznej)
- św. Jerzego
- rondo Żołnierzy Wyklętych

Elbląg:
brak

Opole:
- pasaż Grygolunasa i Święcickiego (twórcy Festiwalu Piosenki w Opolu)
- wiadukt Żołnierzy Wyklętych
- skwer Renaty Schumann (pisarka, dziennikarka - decyzja unieważniona)
- rondo Jerzego Szczakiela (żużlowiec, pierwszy polski indywidualny mistrz świata)
- most Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy
- Porannej Rosy
- rondo Ofiar Ludobójstwa na Wołyniu
- Berylowa

Gorzów Wielkopolski:
- Włókiennicza, Chemiczna, Nylonowa, Kordowa, Przędzalnicza, Poliamidowa, Dziewiarska
- Pirytowa

Wałbrzych:
brak

Zielona Góra:
- park Kolei Szprotawskiej
- plac mjra Adama Lazarowicza (wiceprezes IV Zarządu WiN)
- rondo Anny German

Włocławek:
brak

Tarnów:
- rondo Niepodległości
- Wiesława Wody (poseł, wojewoda tarnowski), aleja Jana Pawła II, rondo Żołnierzy Wyklętych
- skwer Artystów im. Jerzego Brauna (prz. Rady Jedności Nar., Delegat Rządu na Kraj), skwer Romualda Wowkonowicza (dyrektor zakładów azotowych i gazowni)

Chorzów:
- Wilhelma Redena (pruski minister górnictwa i hutnictwa)
- Modrzewiowa, Cedrowa
- Planty Śląskie

Koszalin:
- rondo Władysława Husejki (marsz. województwa zachodniopomorskiego, prz. rady miejskiej, os. Nowobramskie)
- Cypryjska (os. Unii Europejskiej)
- Rzepakowa, Niezapominajek (Raduszka)
- Ptasia (Lubiatowo)
- Zefirowa, Panoramiczna (Jamno - Łabusz)
- Władysława Grabskiego, ronda Danuty Siedzikówny „Inki”, gen. Stefana Roweckiego „Grota” (os. Nowobramskie)
- Edmunda Dobrzyckiego (starosta, rektor Akademii Rolniczej w Szczecinie), Wołyńska, ronda Działkowców, 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK (os. Lechitów),
- Tychowska (Raduszka)

Kalisz:
- Inwestorska (Dobrzec i Szczypiorno)
- rondo wiceadm. Jerzego Włodzimierza Świrskiego

Legnica:
- plac Ottomara Oertela (d. plac Śląski, nadburmistrz Legnicy)
- Mieczysława Piskozuba, Władysława Dybowskiego (wiceprezydent, adiutant J. Hallera), Śmigłowcowa (pionier administracji miejskiej), Hangarowa
- Wiktorii Wiedeńskiej, Antenowa, Koszarowa, Radarowa
- Czesława Miłosza, Zbigniewa Herberta

Grudziądz:
- rondo Augustyna Blocha (kompozytor, organista)

Jaworzno:
- rondo Żołnierzy Wyklętych
- Obrońców Września 1939 roku

Słupsk:
- Mieczysława Fogga, Tadeusza Nalepy, Ryszarda Riedla, Jana Kiepury, Andrzeja Zauchy, Hanki Ordonówny, Duńska, Fińska, Litewska, Łotewska, Szwedzka, Czesława Miłosza, Zbigniewa Herberta, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego

Jastrzębie-Zdrój:
- rondo Włodzimierza Ostaszewskiego (budowniczy kopalń)
- Rekreacyjna, zniesiono Józefa Obracaja
- Porozumienia Jastrzębskiego za Porozumień Jastrzębskich